ਚਾਰਲੀ ਸਮਿੱਥ
ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਲਈ 25,000 ਡਾਲਰ ਦਾ ਢਾਹਾਂ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ। ਦੀਪਤੀ ਬਬੂਟਾ ਨੂੰ ਵੀਰਵਾਰ (16 ਨਵੰਬਰ) ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਭੁੱਖ ਇਓਂ ਸਾਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਲਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਸਰੀ ਦੇ ਨਾਰਥਵਿਊ ਗੋਲਫ ਐਂਡ ਕੰਟਰੀ ਕਲੱਬ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇ ਅੰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਬਬੂਤਾ ਨੇ ਕੁਝ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕੀਲਿਆ। ਮੋਹਾਲੀ-ਅਧਾਰਤ ਲੇਖਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸਪਤ੍ਰਿਸ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
“ਸ਼ਬਦ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹਨ। ਪਰ ਅੱਜ ਵਿਅਕਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਹਨ, ” ਬਬੂਤਾ ਨੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ‘ਤੇ ਕਿਹਾ। “ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਇਕੱਲੀ ਮੇਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਹਰ ਔਰਤ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਜੰਗ ਘਰ ਤੋਂ ਹੀ ਲੜਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਮੌਕਿਆਂ ਲਈ ਲੜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਫਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ”
ਇਨਾਮ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ, ਵੈਨਕੂਵਰ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਬਾਰਜ ਢਾਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਢਾਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਇਸ ਇਨਾਮ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਲੇ ਲੇਖਕ ਦੇ ਗਲਪ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। “ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ 10 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਅਸੀਂ ਕੰਮ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਜੇਤੂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।”
ਦੋ ਉਪ ਜੇਤੂਆਂ ਨੂੰ ਦਸ-ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ ਨਕਦ ਇਨਾਮ ਮਿਲੇ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਬਲੀਜੀਤ ਵੀ ਮੋਹਾਲੀ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਉੱਚੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੈਲੀਬਰ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
ਬਲੀਜੀਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹਰ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ, ਜਾਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹੋਰ ਕੋਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਢਾਹਾਂ ਪੁਰਸਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ‘ਤੇ ਦਸਤਕ ਦੇਵੇ। “ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਮ ਆਦਮੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ…ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਢਾਹਾਂ ਇਨਾਮ ਲਈ ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਬਣੀ ਦੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।”
ਬਬੂਟਾ ਤੇ ਉਪ ਜੇਤੂਆਂ ਦੇ ਜਸ਼ਨ
ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਹਿਮਦ ਪਾਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਮੈਂਡਲ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ, ਨਾਲ ਇਨਾਮ ਲਈ ਨਿੱਤਰੀ ਛੋਟੀ ਸੂਚੀ ਵਿਚ ਥਾਂ ਬਣਾਈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਥਿਤ ਪੰਜਾਬੀ ਮਰਕਜ਼ ਨੇ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਪਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਦਿਨ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਲਈ ਸ਼ਾਰਟਲਿਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
“ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮੈਡੀਟੇਸ਼ਨ ਰਿਹਾ ਹੈ,” ਪਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਇਸ ਸਾਲ 22 ਨਾਵਲਾਂ ਸਮੇਤ 38 ਪੁਸਤਕਾਂ ਇਨਾਮ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਹੋਈਆਂ।
ਢਾਹਾਂ ਇਨਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਪੇਸ਼ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਜੱਜਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜ ਮਾਪਦੰਡ ਦਿੱਤੇ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਲਿਕਤਾ, ਵਿਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਗਿਆਨ, ਉੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਮਿਆਰ, ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਮੌਲਿਕਤਾ ਸਮੇਤ ਸੁਹਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਕੈਨੇਡਾ ਇੰਡੀਆ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਅਤੇ ਯੂ ਬੀ ਸੀ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਢਾਹਾਂ ਇਨਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਆਰ ਬੀ ਸੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਭਾਈਵਾਲ ਹੈ। ਮੁਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਾਰਜ ਅਤੇ ਰੀਟਾ ਢਾਹਾਂ, ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਨਾਮ ਲਈ ਰਾਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਸਪਾਂਸਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਰ ਬੀ ਸੀ ਡੋਮੀਨੀਅਨ ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ – ਹਰਜ ਐਂਡ ਦਰਸ਼ਨ ਗਰੇਵਾਲ, ਜੀ ਐਲ ਸਮਿਥ ਪਲੈਨਿੰਗ ਐਂਡ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਇੰਕ., ਵੈਸਟਲੈਂਡ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ, ਸੀ ਆਈ ਬੀ ਸੀ, ਐਡਰੀਅਨ ਕੀਨਨ ਪਰਸਨਲ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (ਰੀਮੈਕਸ, ਮੇਨ-ਪੈਂਡਰ), ਐਸੋ ਗੈਸ, ਅਤੇ ਟਿਮ ਹਾਰਟਨਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਵਰਲਡ ਫੈਕਟਬੁੱਕ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ 38.8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 2.7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। 2023 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ ਨੰਬਰਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 93.7 ਮਿਲੀਅਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 37.8 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕ ਬਣਦੇ ਹਨ । 2021 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਥੇ ਲਗਭਗ 10 ਲੱਖ ਪੰਜਾਬੀ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹਨ।
ਮੂਲ ਲੇਖ ਪੜ੍ਹੋ >> ਇਸ ਲਿੰਕ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
